In Nederland wordt graag gesproken over vrijheid van godsdienst. Moslims mogen hun geloof belijden en volgens hun overtuigingen leven. Maar zodra hun religieuze praktijken botsen met de politieke voorkeuren van de meerderheid, blijkt die vrijheid allerminst vanzelfsprekend. Dat zien we opnieuw bij de rituele slacht. Met een initiatiefwetsvoorstel wil Partij voor de Dieren-leider Esther Ouwehand de uitzondering op de verplichte bedwelming vóór de slacht afschaffen. Daarmee dreigt onverdoofde halal- en koosjerslacht onmogelijk te worden.
Het voorstel wordt gepresenteerd als een noodzakelijke stap voor dierenwelzijn. Maar waarom wordt juist deze religieuze praktijk steeds opnieuw onderwerp van politieke campagnes? En wat zegt dat over de ruimte die religieuze minderheden in Nederland daadwerkelijk krijgen? Muslim Rights Watch Nederland (MRWN) is principieel tegen een verbod op rituele slacht. Dierenwelzijn is belangrijk, maar mag niet worden gebruikt om gelovigen de mogelijkheid te ontnemen hun religieuze voorschriften na te leven.
Waar blijft de aandacht voor ander dierenleed?
Nederland kent een omvangrijke en intensieve veehouderij. Jaarlijks worden miljoenen dieren gehouden, vervoerd en geslacht. Er bestaan al lange tijd zorgen over onder meer stalomstandigheden, transport, stress en andere vormen van dierenleed. Laat staan de zeer ernstige misstanden die zich binnen deze sector voordoen. Toch krijgt rituele slacht herhaaldelijk een bijzondere plaats in het politieke debat. Waarom ontstaat telkens opnieuw politieke druk om een religieuze praktijk te verbieden, terwijl andere vormen van dierenleed diep verweven blijven met de reguliere vleesproductie? De enorme ophef in de media en politiek over ritueel slachten legt de selectiviteit en de dubbele maat richting moslims bloot.
Van rituele slacht naar een breder patroon
Voor MRWN staat deze discussie niet op zichzelf. Ook islamitische kleding, moskeeën, islamitisch onderwijs en andere religieuze vrijheden zijn regelmatig onderwerp van politieke voorstellen, beperkingen en maatschappelijke controverses. Zo is er al een gedeeltelijk verbod op gezichtsbedekkende kleding, lees: niqaabverbod. Verder wordt er al lange tijd gewerkt aan wetgeving om de vrijheid van weekendscholen in te perken, worden islamitische scholen regelmatig tegengewerkt, en zijn er gemeenten die het onmogelijk maken om in hun stad of dorp een moskee op te richten. Het is hiermee duidelijk dat de discussie en het wetsvoorstel over halal slachten onderdeel zijn van een breder patroon waarin de grondrechten en religieuze vrijheden van moslims steeds meer onder druk komen te staan.
Godsdienstvrijheid is geen gunst
De vrijheid van godsdienst is een fundamenteel recht, beschermd door onder meer artikel 6 van de Nederlandse Grondwet en artikel 9 van het Europees Verdrag voor de Rechten van de Mens. Deze artikelen zijn er juist om te voorkomen dat de vrijheid van godsdienst afhankelijk wordt van de goedkeuring van de meerderheid. Daarom verzet MRWN zich tegen een verbod op rituele slacht. Niet omdat dierenwelzijn onbelangrijk zou zijn, maar omdat religieuze vrijheid daadwerkelijk beschermd moet worden, ook tegen de wil van de meerderheid. Dierenwelzijn mag niet gebruikt worden als stok om moslims mee te slaan.
Iskender Simsek