Muslim Rights Watch Nederland ontvangt steeds vaker meldingen van scholieren die op school niet mogen bidden. Gebedskleden worden tijdens het gebed weggetrokken, leerlingen krijgen straf of hen wordt verteld dat ze maar thuis moeten bidden. Dit alles vanwege zogenaamde neutraliteit. Een dergelijk gebedsverbod is illegaal en discriminerend.
180 scholen
Het gebed vormt een essentieel onderdeel van de geloofsbeleving van een moslim. Een praktiserende moslim verricht het gebed vijf keer per dag op specifieke tijden. Voor scholieren kunnen deze gebedstijden onder schooltijd vallen. Geen probleem zou je denken; leerlingen kunnen toch in de pauze, dus in hun eigen tijd, het gebed verrichten? Niks is minder waar, uit onderzoek van NOS op 3 blijkt dat 180 middelbare scholen in Nederland een illegaal gebedsverbod hanteren.
Leerlingen die op school betrapt worden terwijl ze in hun pauze op een rustige plek een moment van rust zoeken, krijgen straf. In sommige gevallen worden ze zelfs bedreigd met een schorsing. Dit vormt een inbreuk op hun vrijheid van religie, zoals vastgelegd in artikel 6 van de Grondwet en artikel 9 van het Europees Verdrag voor de Rechten van de Mens (EVRM).
Illegaal gebedsverbod
In het jaar 2000 oordeelde het College van de Rechten van de Mens (destijds: de Commissie Gelijke Behandeling) al dat het belijden van een godsdienst – en dus ook het gebed – onder de bescherming valt van de Algemene wet gelijke behandeling (AWGB). Begin dit jaar hebben ze wederom een dergelijke uitspraak gedaan. De AWGB verbiedt het om te discrimineren op grond van godsdienst, zowel direct (door openlijk onderscheid te maken) als indirect (door regels die ogenschijnlijk neutraal zijn, maar in de praktijk een bepaalde groep benadelen).
Een gebedsverbod gaat rechtstreeks in tegen deze wet. Leerlingen worden beperkt in hun recht om hun geloof te belijden. Daarmee wordt onderscheid gemaakt op grond van godsdienst, wat volgens de AWGB niet is toegestaan. Dus wanneer een openbare school het actief verbiedt om te bidden, is er sprake van discriminatie. Dit maakt een gebedsverbod illegaal.
Neutraliteit of uitsluiting?
Veel openbare scholen rechtvaardigen een gebedsverbod met het argument van “neutraliteit”. Zij zien neutraliteit als dat religie volledig uit het zicht moet verdwijnen. Wij vragen ons af, hoe kan je neutraal zijn, wanneer je moslims (en andere religieuzen) actief discrimineert?
Openbare scholen zouden die neutraliteit in moeten vullen door iedere leerling gelijkwaardig te behandelen, ongeacht diens geloofsovertuiging. Wanneer een school het bidden actief verbiedt of bestraft, wordt die neutraliteit juist geschonden. Dan kiest de school partij tegen religieuze uitingen. Een gebedsverbod is geen neutraliteit, maar uitsluiting.
Gebedsruimte
Moet een school dan ook een gebedsruimte faciliteren? Dit is niet verplicht op grond van de geldende wetgeving. Zij mogen leerlingen het niet verbieden om te bidden, maar hoeven het ook niet te faciliteren.
Toch ligt het voor de hand dat een school met veel islamitische leerlingen nadenkt over een praktische oplossing. Het inrichten van een rustige, neutrale ruimte waar leerlingen kunnen bidden of tot rust komen, draagt juist bij aan een gevoel van respect en veiligheid.
Elke school zou moeten streven naar een omgeving waarin iedere leerling zich welkom en gezien voelt. Want pas wanneer leerlingen zichzelf mogen zijn, kunnen ze zich echt concentreren op waar het op school om draait: leren, groeien en samenleven.
Wat kan jij doen?
Heb jij te maken met een gebedsverbod op jouw school?
- Ga in gesprek. Leg uit dat een gebedsverbod discriminerend is.
- Gebruik de voorbeeldbrief hieronder om je school officieel te informeren over het illegale gebedsverbod.
- Blijft het verbod bestaan? Meld het bij Muslim Rights Watch Nederland. Wij kunnen in gesprek gaan met de school om een oplossing te vinden.
Vergeet niet: jij hebt het recht om te bidden. Wees niet bang om op te komen voor je rechten.
Florian Drenth
Download hier de voorbeeldbrief: